Augusta Ada King, Lovelace Kontesi (10 Aralık 1815 – 27 Kasım 1852), Augusta Ada Byron ismiyle doğmuş ve günümüz döneminde yaygın olarak Ada Lovelace adıyla bilinen, İngiliz kadın matematikçi ve yazardır. Asıl olarak Charles Babbage’in başlangıç dönemlerinde, mekaniksel genel amaçlı bilgisayarı Analitik Makine üstündeki deneyleriyle bilinir. Makine ile ilgili notları, bir bilgisayar tarafından yazımlanmak üzere üretilen ilk algoritmayı içerir. Bu sebeplerden  dolayı genel düşünce dünyanın kadın ve erkekeler arasında ilk bilgisayar programcısı olduğudur. Hayal gücünün ne olduğu ve nasıl çalıştığına dair en uygun tasvir; ilk bilgisayar sistemi üzerine çalışmış, İngiliz matematikçi Charles Babbage ile birlikte dünyanın ilk bilgisayar programcısı olarak anılan Lovelace Kontesi Augusta Ada King, daha çok bilinen adıyla Ada Lovelace tarafından yapılmıştır. Ada, bilime şiirsel yaklaşımı ile birlikte kendisini analizci ve metafizikçi olarak tanımlamıştır.Gençliğinde, matematiksel yetenekleri, İngiliz matematikçi Charles Babbage ile süregelen bir iş ilişkisine ve arkadaşlığa, özellikle de Babbage’ın Analitik Motorlar üzerine çalışmalarına vesile olmuştur.1842-3 yılları arasında, İtalyan ordu mühendisi Luigi Menabrea’nın motor üzerine makalesini kendi ayrıntılı notlarıyla destekleyerek çevirmiştir. Bu notlar birçok insanın ilk  bilgisayar programı olarak düşündüğü bir makine tarafından yapılması tasarlanan algoritmayı içermektedir. Lovelace’ın çalışmaları ve notları, bilgisayar tarihinde çok önemli bir yere sahip olmuştur. Ayrıca diğer bilim insanları Babbage dahil olmak üzere sadece bilgisayarların salt hesaplama ya da yoğun hesaplama kapasitesi üzerine yoğunlaşmışken, Ada, salt hesaplama ya da yoğun hesaplamanın üzerine çıkmak için bilgisayarların kapasiteleri üzerine bir görüş geliştirmiştir. Şiirsel bilim yaklaşımı Ada’ya, ortak çalışma aracı olarak teknolojinin birey ve toplumla ilişkisinin nasıl olduğunu inceleyen analitik motorun temel sorularını sormasına yardımcı olmuştur.  

        Lovelace, şair olan Lord Byron ve Anne Isabella Byron çiftinin öz tek çocuğu olarak 10 Aralık 1815’te doğmuştur. Byron’un diğer bütün çocukları meşru değildir. Ada doğduktan bir ay sonra Lord Byron eşinden ayrılmış ve dört ay sonra İngiltere’yi terk etmiştir. Ada 8 yaşındayken Yunanistan Bağımsızlık Savaşında hastalıktan ölmüştür. Ada’nın annesi Lord Byron’a kızmış ve delilik olarak gördüğü davranışları Ada’nın  da geliştirmemesi için  kızının matematiğe ve mantığa ilgisini desteklemiştir. Buna rağmen, Ada’nın babasına ilgisi devam etmesi ve isteği üzerine, öldüğünde babasının yanına gömülmüştür. Lovelace kontesi, gökbilim, Latince, müzik ve matematik eğitimi almıştır. İngiliz matematikçi Charles Babbage’ın (1792-1871) yanında, Babbage’ın yapmaya uğraştığı hesap makinesi için aritmetik işlemler tasarımcısı olarak çalışmıştır. Bu makine, günümüzde bilgisayarların atası olarak görüldüğüne göre, Ada da ilk bilgisayar programcısı olarak görülür. makineyle ilgili yaptığı çalışmalar ve makinenin kullanım talimatları konusundaki fikirleri 1843’de yayınlanmıştır lakin o zamanlarda bir kadının kendi adına kitap yayınlaması uygun karşılanmadığı için, o da yalnızca adının baş harflerini yazdırmıştır. Bunun sonucunda, birçok başka bilim kadınının başına gelen onun da başına gelmiştir ve bir matematikçi olarak yaptığı çalışmalar büyük ölçüde unutulup zaman içinde kaybolmuştur.

Yazar: Kenan Durmuşoğlu

Kaynak: Geleceği Keşfedenler, Walter Isaacson

.