Üniversitemin son senesinde Teknoloji İletişimi adlı bir ders alıyorum. 4 senede bir sürü ders aldım ama bana bir şey kattığını düşündüğüm sayılı dersler var. Anladığım kadarıyla bu aldığım derste bana bir şeyler katabilecek derslerden biri olacak. Bu derste hocamız bize bir ödev verdi ve bu ödev “Geleceği Keşfedenler” kitabından bir bölüm okuyup onun özetini çıkarmak. Normal bir zamanda bir kitapçıya gidip de böyle bir kitabı satın alıp okumazdım ama konu ödev olunca ister istemez okumak zorundayım. İyi ki okumak zorundayım çünkü gerçekten de ilginç ve merak uyandırıcı bir kitapmış. Herkes istediği bölümü seçmekte özgür olduğu için ben 1. Bölüm olan “Lovelace Kontesi Ada” bölümünü seçtim. Derste çok kısa şekilde hocamız bu kadının kim olduğundan bahsetmişti ve bende aşırı bir merak uyandırmıştı. Bu yüzden daha fazlasını öğrenmek için bu bölümü seçtim. 

Ada Byron 17 yaşındayken İngiliz kraliyet sarayına sunulan genç kızlar arasındaydı. Kendisi çok asabi ve özgür ruhluydu ve bu yüzden kraliyet ortamındayken nasıl davranacağı konusunda herkes endişeliydi. Gecenin sonunda annesinin ifadesine göre “oldukça iyi” denebilecek durumdaydı. Ada şair Lord Byron’ın tek meşru çocuğuydu ve babasının romantik ruhunu almıştı. Annesinin zoruyla aldığı matematik eğitimiyle şiiri birleştirip buna “şiirsel bilim” adını vermiş. Bir gün katıldığı bir davette Charles Babbage ile tanıştı ve her şeye bakış açısı değişti. Charles’ın küçük yaştan itibaren insanların işlerini yapabilecek makinelere ilgisi vardı. Merlin adında bir adam onu çatı katında atölyeye davet etmişti ve atölyede “otomat” adıyla bilinen mekanik oyuncak bebekler vardı. Bunlardan biri 30 cm boyunda bir dansöz bebekti. Charles bu bebekten çok etkilenmişti ve yıllar sonra bir iflas mezadından bu bebeği bulup satın aldı. Cambridge üniversitesinde okurken John Herschel ve George Peacock ile tanıştı. Birlikte “Analitik Derneği” adında bir kulüp kurdular. Topluluk, üniversitenin eski mezunlarından Newton’ın bulduğu kalkülüs simgesinin bırakılması ve Leibniz tarafından bulunan d notasyonu kullanımına yönelik bir kampanya yürüttü. Bir gün Charles bir algoritma tablosu üzerinde çalışırken “Tanrı’dan şu hesapları yapacak bir buhar makinesi istiyorum.” Dedi ve bunun mümkün olduğunu bunu yapabileceğini fark etti. Bu sayede ilk hesap makinesi bulundu. Ardından her türlü polinomial fonkssiyonu hesaplayan bir makine yaptı ve bunun adına Fark Makinesi adını verdi. 

Ada şiirsel mizacını babasından almıştı ama makinelere duyduğu sevginin kaynağı o değildi. Hatta Lord Byron makineleşme karşıtıydı. Yaptığı bir konuşmada Ned Ludd’un takipçilerini savunmuş ve dokuma tezgahlarını yakıp yıkmayı desteklemiştir. Leydi Caroline’in partisinde Annabelle Milbanke ile tanıştı. Byron ilk kez mantığını duygularının önüne koydu çünkü Annabelle zengin bir ailenin kızıydı. Byron’un ayrıca yarı kız kardeşi olan Augusta ile de ilişkisi oldu. Bunun sonunda Annabelle ile evlendi. İlk başlarda Annabelle’i “paralelkenar prensesi” diye seviyordu sonradan evlilik kötüye gidince bu durum değişti. Ada’nın doğumu da kötüye giden evliliklerini düzeltmedi. Kızlarına Augusta Ada Byron adı verildi çünkü Byron’un kız kardeşinin adıydı. Leydi Byron bu sadakatsizliği öğrendikten sonra kızına ikinci adı yani Ada ile seslenmeye başladı. Sonrasında kızını da alıp ailesinin yanına taşındı. O sıralar İtalya’da gezinen Byron sıkılıp Yunanlara katıldı. Savaşa girmeden ağır bir soğuk algınlığa yakalandı ve sonra hayatını kaybetti. 

Leydi Byron kızının babası gibi olmaması için ona ağır bir matematik eğitimi aldırdı. Henüz ergenlik çağındayken hocalarından biriyle ilişki yaşadı. Yakalandıklarında hoca kovulunca evden kaçmaya çalıştı. Bu tarz psikolojik sorunlar yaşadığı için annesinin matematik eğitimini onayladı ve kendini eğitime verdi. Charles’ın Fark Makinesi de ona ilham verdi. Charles’ın yakın arkadaşı olan Mary Somwerville ile tanıştı ve akıl hocası oldu. Ardından William King ile tanıştı Ada’nın tersi bir adamdı. William Ada’ya evlenme teklifi etti ve evlendiler. Bu evlilik tamamen mantık evliliğiydi. İlk çocukları dünyaya geldiğinde Ada’nın annesi çocuğa Byron adını vermesini istedi. Ada da öyle yaptı. Ardından kız çocuğu oldu ve ona da Anabelle ismini vermeyi kendine görev edindi. Ada sonrasında anlaşılmayan bir hastalık geçirip aylarca yataktan çıkamadı. Biraz iyileşince üçüncü çocuğu oldu ve ona da Ralph adını verdi ama sağlığı hala pek yerinde değildi. Ada öğrendiği bir şokla iyice sarsıldı. Byron’un yarı kız kardeşinden olan kızı Medora ortaya çıktı. Bunlardan kurtulmak için Ada kendini yeniden matematiğe verdi ve Charles’ın hocalık etmesi için onu ikna etmeye çalıştı. Charles Ada’ya başka birini yönlendirdi. Ada hayal gücünü bilimle kullanabilme yeteneğine sahipti. 

Yazar: Melis Çene

Kaynak: Geleceği Keşfedenler, Walter Isaacson