“Geleceği Keşfedenler” (The Innovators) 2017 yılında Walter Isaacson tarafından yazılmıştır. Yazarında kapakta belirttiği üzere kitap bir dijital çağ biyografisidir. Kitap 12 bölümden oluşup her bölümde dâhilerin ve girişimcilerin hikayeleriyle teknolojik gelişmelerden bahsedilmiştir. “Lovelace Kontesi Ada” adlı ilk bölümünde Ada Lovelace yaşamı, babası Lord Byron ve Charles Babbage ile olan çalışmaları anlatılmıştır. Ada Lovelace Lord Byron’ın tek meşru çocuğudur. Lord Byron romantik ruha sahip bir kişidir. Ancak Lord Byron tutkularını evcilleştirmek ve borçlarını ödetmek amacıyla Ada’nın annesi Annabella Milbanke ile evlenmiştir. Yazar bu durumu “Bu Byron için mantığın romantizmi bastırdığı ender anlardan biriydi” şeklinde belirtmiştir. Lord Byron eşinin aldığı matematik eğitimini gülünç bulan ve makineleşme karşıtı biriydi. Ayrıca Byron 1812′ de Lordlar kamarasında yaptığı konuşmasında Ludizm’i desteklemiştir. Ludizm denilen düşünce biçimi dokuma makinelerine savaş açan Ned Lud ile ortaya çıkmıştır. Byron’ın sadakatsizliğinden dolayı kızları Augusta Ada Byron’ın doğumu bile evliliklerini kurtaramamıştır. Bu yüzden Ada bir daha babasını görememiştir. Ada ancak 20 yaşına geldiğinde annesinin ondan gizlediği babasının portresini görmüştür. Lord Byron ise eşinden ayrıldıktan sonra bir süre İtalya’da vakit geçirmiştir. Daha sonra sıkıldığı için Osmanlıya karşı olan Yunanlılara katılmıştır ve soğuk algınlığına yakalanıp ölmüştür. Leydi Byron kızı Ada’nın büyüdüğünde babası gibi birisi olmasını istemiyordu bu yüzden ona matematik eğitimi veriyordu. Ada beş yaşına geldiğinde beş ve altı basamaklı sayıları toplayabiliyordu. Ada Lovelace romantik ruhunu babasından matematik ilgisi ise annesinden gelmekteydi. Bu birleşim ile Ada “Şiirsel Bilim” dediği şeye aşık olmasını sağlamıştır. Annesinin çabalarına rağmen Ada’nın Byronik eğilimleri vardı. Bu eğilimleri bastırmak için Ada matematiğe iyice ilgi duydu. Charles Babbage çeşitli tabakaların bulunduğu davetler veriyordu ve bu davetlerde icatlar sergileniyordu. “Babbage bilim insanlarını böyle yüksek bir ortama getirerek bilime toplum kademelerinde verilmesi gereken yeri ortaya koymuştu”(Isaacson, 2017, s.8). Bu davetlerin birinde Babbage polinom denklemlerini çözebilen Fark Makinesini göstermiştir. Şiirsel bilime inanan Ada makinedeki güzelliği görmüştür. Yazar “icatlar ve keşiflere duyulan lirik coşkuyla nitelenen romantik bilim döneminin bir örneğiydi o” diye bahsetmiştir (Isaacson, 2017, s.8). Fark Makinesinden ilham alan Ada ileri matematiği öğrenmeye yönelmiştir. Ada’nın teknolojiye olan ilgisi ise dokuma makinelerini görmesi ile artmıştır ve bu makinelerin nasıl çalıştığına dair eskiz çizmiştir. Mary Somerville ile tanışmasıyla Ada’nın uygulamalı bilime olan ilgisi iyice artmıştır. Somerville Ada’ya matematik kitapları göndermiş, çözülmesi için problemler hazırlamış ve doğru cevaplarını açıklamıştır. Daha sonra Ada düzenli ve yere basan bir hayatı olması için Mary Somerville’in aracılığıyla William King ile evlenmiştir. Yazar bu evliliği bir hesap evliliği olarak görmüştür. Yazar “annesinin otoritesinden kurtulma şansı veriyordu” diye yorumlamıştır. Leydi Byron’ın aracılığıyla William Lovelace Kontu olmuştur. Böylelikle Ada “Ada Lovelace” ya da “Leydi Lovelace” olarak anılmıştır. Matematik ve bilim alanında parlayan bir isim olan Charles Babbage’ın insanların işlerini yapabilecek makinelere ilgisi vardı. Cambridge de okurken arkadaşlarıyla Analitik Derneğin adında bir kulüp kurdu. Bu kulüpte çalışırken aklına hesaplamaları yapabilecek bir makine fikri geldi ve böylelikle Fark Makinesini tasarladı. İngiliz hükümeti bu makineye yüklü miktarda para teklif etti ancak çalışan mühendisler yetenekli değildi ve Babbage’ın aklında yeni bir makine vardı bu yüzden makine tam olarak tasarlanamadı. Babbage’ın aklında daha fazla işlem yapan bir makine vardı ve bu makineye Analitik Makine adını koydu. Bu makine Joseph-Marie Jacquard’ın otomatik dokuma tezgahından ilham alınmıştır. Ancak bu makine için Babbage yeterli desteği alamadı. Ancak Ada bu makineyi destekliyordu ve onunla birlikte çalışmak istiyordu. Ada bu makine için çalışma fırsatını Luigi Menabrea’nın çalışmasını Scientific Memoirs için çevirmesi ile buldu. Daha sonra Babbage ondan çeviriye notlar eklemesini istedi. Böylelikle, Ada “Çevirmenin Notları” adını verdiği bölüm üzerine çalıştı. “Sayılar dışında, aralarında işlemlerin soyut bilimiyle ifade edilecek bağlantılar bulunan nesnelere de uygulanabilir” demiştir Ada Lovelace (Isaacson, 2017, s.25). Ada notlarında modern bilgisayarı zihnde canlandırmıştı ve bu sayede hesap makinelerinden bilgisayara geçişte önemli bir rolü vardır.  Ayrıca Ada Analitik Makine için bazı işlemler tarif etti ve bunların nasıl kodlanacağını gösterdi. Bu yüzden Ada ilk kod yazarıdır. Ada Babbage’a ortaklık teklif etmiştir ancak Babbage teklifi reddetmiştir. Ada çevirisi ve notları Scientific Memoirs’ta yayımlanmıştır. Babbge ise makineleri için başka destek alamamış ve tamamlayamadan fakirlik içinde ölmüştür. Lady Lovelace ise başka makale yayımlamadan ölmüştür. Böylece Lovelace kontesi Ada yüz yıl sonra filizlenecek dijital çağın tohumlarının atılmasına yardımcı oldu.

Yazar: Hülya Aydemir

Kaynak: Geleceği Keşfedenler