Kitabın bu ilk bölümü olan Lovelace Kontesi Ada’da, Ada lovelace’ın babasından başlayarak gençlik hayatından daha sonra Charles Babbage ile tanışması ve babasından aldığı romantik ruhu ve matematik zekasıyla birlikte kısa hayatında neler yaşadığı anlatılmaktadır. Öncelikle Babbage’nin yapmış olduğu Fark Makinesi’nin ( devasa mekanik hesaplama makinesi) nasıl çalıştığını genç yaşına rağmen hem şiire hem matematiğe olan ilgisi ile anlamıştı. Ada’nın babası Lord Byron oldukça ilginç bir adamdı. Ada, matematik zekasını babasından almamıştı tam tersine Lord Byron makineleşme karşıtı bir insandı. Lordlar Kamarası’nda konuşma yaparak dokuma tezgahlarına saldıran Ned Ludd’ın takipçilerini savunmuştur. Lord Byron Leydi Caroline’ın partisinde Annabella Milkanke isimli genç, güzel ve zeng,n bir kadın farketti ve kendisine evlenme teklif etti. İlk başta bu teklifi reddeden Anne daha sonra kabul etti ve Ocak 1815’te evlendiler. Fakat aynı zamanda Lord Byron’ın yarı kız kardeşi Augusta ile ilişkisi devam ediyordu ve bu sırada Anna hamile kalmıştı. Daha sonra şüpelenen Anna ile Lord Byron’ın evliliği çatırdamaya başladı. 10 Aralık 1815’te Ada’nın dünyaya gelmesi bile evliliklerini kurtaramadı. Ada bir daha babasını görmedi. Leydi Byron babasının aksine şiirsel hayal gücünün panzehiri olarak Ada’ya ciddi bir matematik eğitimi verdi. Buna rağmen Ada babasına benzer eğilimler gösterdi ve hocalarından biriyle ilişki yaşadı. Hocası kovulunca onunla kaçmaya çalıştı. Daha sonra çektiği hem fiziksel hem psikolojik acılardan sonra matematiğe gömüldü. Ada’nın teknolojiye olan ilgisi makine ve fabrikaları gördükçe daha da çok alevlendi. Ada’nın uygulamalı bilimlere ilgisi, Britanya’nın en ünlü kadın matematikçisi Mary Somerville ile tanıştığında daha da çok arttı. Mary Somerville aynı zamanda Babbage’ninde yakın dostuydu. Mary ile sık sık Babbage’nin partilerine katılan Ada, orada tanıştığı William King ile 1835’te evlendi. Daha sonra Ada kocası xayesinde Lovelace kontesi oldu ve ve Ada Lovalece yada Leydi Lovalace olarak anıldı. Ada daha sonra Babbage’ye hocası olması için birçok mektup yazdı fakat Babbage onu başka birine yönlendirdi. Augustus De Morgan. Ada için daha sonra çok önemli olacak bir konsept öne sürmüştü. Cebir denklemleri sayılardan başka şeylerede uygulanabilirdi. Hocası olmasını istediği Charles Babbage’nin ise küçük yaştan itibaren insanların işlerini yapabilecek olan makinelere ilgisi vardı. Cambridge Üniversitesi’nde okurken içinde John Herschel ve George Peacock’ında bulunduğu matematiğin öğretiliş şeklinden hayal kırıklığına uğramış bir grup ile arkadaş oldu. Babbage günün birinde ‘ Tanrı’dan şu hesapları yapabilecek bir buhar makinesi diliyorum.’ Dedi ve onun algoritmaları mekanik bir şekilde tablolaştırma fikrine Herschel bu gayet mümkün’ cevabını verdi. Hesap yapabilen mekanizmaları tasarlama işleri ile birçok kişi uğraşmıştı. 1640’larda Blaise Pascal, 30 yıl sonrasında Alman filozof Gottfried Leibniz gibi isimler bir takım çalışmalar yapmıştı. Babbage Logaritmaların, sinüs, kosinüs ve tanjantları hesaplayacak bir mekanizma yapmaya çalışıyordu. Babbage bu süreci mekanik hale getirmenin bir yolunu buldu ve buna Fark Makinesi adını verdi. Bu makine her türlü polinomial fonksiyonu hesaplıyor ve diferansiyel denklemlerde yaklaşık bir sonuç bulabiliyordu. Pascal’ın makinasından etkilenen Babbage, dişliler ve miller sayesinde bu işi üstesinden gelen dahiyane düzenekler kurdu. Babbage’ın 1934’te bulduğu nuı yeni fikir, verilen farklı programlara göre farklı işlemler yapabilecek genel bir bilgisayardı. Bu görevi yaptıktan sonra bir başkasına geçebilecekti. Babbage makinesinin adını Analitik Makine koydu. Zamanın yüz yıl ötesindeydi. Analitik Makine, Ada Lovelace’ın hayal gücüne dair denemesinde ‘bir araya getirme becerisi’ dediği bir şeyin ürünüydü. 30 Haziran 1936’da Babbage “Karalama Defteri”ne yeni bir başlık attı. Bu bilgisayarın tarih öncesine dair kilometre taşıydı. “Tamburlar yerine Jacquard’ın dokuma tezgahını kullanmayı düşündüm”. Çelik tamburlar yerine delikli kartlar kullanılması, sınırsız sayıda talimatın yüklenebilmesi anlamına geliyordu. Yinede çok az kişi Babbage’nin yeni makinesindeki güzelliği gördü ve İngiliz hükümeti buna destek vermedi. Ama ona inanan tek kişi Ada Lovelace’di. Babbage’yi Mektup yağmuruna tuttu. Amacı Analitik Makine ’yi yapacak desteği bulmak için Babbage’ın tasarımcısı ve ortağı olmaktı. Babbage daha sonra Analitik Makine’ye destek bulma arayışına girdi ve Torino’da İtalyan Bilim Adamları Kurultay’nda konuşmaya davet edildi. Babbage, Ada’dan Menabrea’noın çalışmalarına bazı notlar eklemesini istedi. “Çevirmen notu” adı verilen bölüm ile 19.136 kelimelik bir metin yazdı. Augusta Ada Lovalace “A.A.L” diye imzaladığı notları makaleden daha meşhur olacak ve onu bilgisayar tarihinde bir ikon haline getirecekti. Ada modern bir bilgisayar hayal ediyordu ve “A notu” nun temelini oluşturuyordu. Bu kavram Babbage’nin Analitik Makine ve Fark makinesi arasındaki farkı ortaya koyuyordu. Ada’nın “G notu”nda yaptığı üçüncü katkı, bugün bilgisayar programı yada algoritma dediğimiz şeyi adım adım açıklamasıydı. Daha sonra Ada ve Babbage arasında bir tartışma oldu ve tatlıya bağlanması için Ada, Babbage’ye bir ottaklık anlaşması sundu. Babbage bunu kabul etmedi. Fakat daha sonra Babbage bir yazısında Ada’dan “sayıların büyücüsü” , “benim sevgili, hayran olunası tercümanım” diye bahsetti. Babbage makineleri için başka destek alamadı, onları tamamlayamadı ve fakirlik içinde öldü. Yıllar içinde Ada Lovelace bir feminizm ikonu ve bilgisayarın öncüsü kabul edildi. Ada Lovelace katkıları ile hem çok derin, hem de ilham vericiydi. Lovelace Kontesi Ada yüz yıl sonra filizlenecek dijital çağın tohumlarının atılmasına yardımcı oldu.

Yazar: Derya Karakuş

Kaynak: Geleceği Keşfedenler