15 yaşında okulu bıraktığında farkına varamadığı şey ise disleksinin ona alışılmamış bir avantaj sağlayacak olmasıydı ve Sir Richard Branson da oldukça başarılı olmuştur.Virgin Group’un milyarder kurucusu müşteri hizmetleri ve yardımseverlik vizyonlarıyla çalışanlarını ve müşterilerini her zaman esinlendirmiştir.Richard, Buckingham’da yatılı okula devam ederken, aklında bir fikri vardı ve Statükoya meydan okuyan bir dergi yayımlamak istemiştir.Student adındaki bu dergisi zorbalık ve fiziksel cezalandırma karşıtı kampayalara öncülük etmiştir.Daha hiç yayınlanmamış dergi için gerekli desteği bulabilmek için yaptığı görüşmelerde, hikayenin kısa ve basit olması gerektiğini keşfetmiştir.

Hikaye Anlatıcısının Araçları

Richard, her zaman kısa hikayeye değer vermiş ve hatta bir bira altlığına sığabilecek kısalıktayse, daha da iyi.Branson ‘’bira atlığı’’ sunumunu dinlemiş ve Godfrey’in fikrine destek vermeyi kabul etmiştir.2003’te Virgin Blue halka açılmış ve Ansett ve Quantas’ın Avustralya havayolu sektöründeki hegemonyasına meydan okumuştur.Zaman içinde IPO, Godfrey’i 35 milyonluk hissesiyle birlikte Avustralya’nın en başarılı ve takdir edilen girişimcilerinden birine dönüştürmüştür.Richard Brunson gibi yatırımcılar her zaman bir iş fikrinin detaylarına girmeden önce büyük resmi görmek ister ve iyi bir hikaye anlatıcısı da detaylara girmeden önce anlatısına tek bir büyük fikirle başlamalıdır.

Baş Vaiz

Ailesi onları İtalya’dan alıp Arjantin’e götürmek için yer ayırtmıştı ve gemi Cenova’dan ayrılmış fakat istikametine varamamıştır.Fakat Mario bu gemiye binmemiştir.Çünkü babası aile işini satmış ama satış belgesi zamanında hazır olmadığı için seyahati bir sonraki aya ertelemişlerdir.Mario’nun oğlu Jorge, ailesinin kökenlerine dair hikayeyi, genelde göçmenlerin daha büyük sıkıntılarıyla bağlantı kurarak anlatmıştır ve bu sayede bugün dünyanın en etkili hikaye anlatıcılarından biri haline gelmiştir.Birçok özel günde yaptığı konuşmalarda seyirci sayısı açısından ilklere imza atmıştır.ABD’deki milyonlarca Amerikalı, Eylül ayındaki altı günlük tarihi ziyareti sırasında onu görebilmek için caddeleri doldurmuştur.

Hikaye Anlatıcısının Araçları

Papa olarak ilk vaazında Francis inancını üç madde maddeyle özetlemiştir: gezmek, inşa etmek ve açıklamak.Papa Francis ona üç kuralını Cizvit eğitiminin verdiğini söylese de bu teknik aslında hikaye anlatmanın en eski ve en güçlü kılavuzlarından birisidir.2014 yılının Noel arifesinde Francis, ‘’Yolumuzu aydınlatan inanç meşalesinin rehberliğinde büyük ışığı bulma umuduyla canlanarak, dünyayı saran karanlığın içinden geçtik,’’ demiştir.2015 yılındaki Kül Çarşambası’nda Santa Sabina Bazilikası’nda Papa Francis, Büyük Perhiz’in unsurlarının altını çizmiş ve oruç döneminin müjdesini vermiştir.

Büyük Hikayelerin Üç Sahneli Yapısı

Üç unsur kuralı iletişimin temel yapıtaşı olmuştur ve yıllar önce yapılan araştırmacılar insan zihninin sadece üç ila yedi unsuru kısa süreli ya da ‘’çalışan’’ bellekte tutabildiğini keşfetmiştir.Dinleyicilerin içeriği hatırlamalarını daha mümkün kıldığından üç unsur kuralı etkilidir ve büyük yazarlar bile bu kurala uymuştur. Üç unsur kuralı bu kitapta bahsedilen neredeyse her hikaye anlatıcısı tarafından paylaşılan alışkanlıklardan biri olmuştur.2005 yılındaki meşhur Stanford Açılış Konuşmasında Steve Job ‘’üç hikaye’’ anlatmıştı.TED tarihinin en uzun süreli ayakta alkışını alırken Bryan Stevenson üç hikaye anlatmıştı.

 Bir Sinema Patronunun Torunu Kendi Başarı Tarifini Hazırlıyor

1994’te genç bir kadın Ucla’dan mezun olmuş ve Paris’te bir yemek okuluna yazılmıştır.1976’da aile büyükbabanın kendi stüdyosunu kurduğu ABD’ye taşınmıştır ve büyükbaba kariyeri boyunca 150 film üretmiştir.Aynı kariyer yolunu seçmemiş olsa da genç kadın her zaman büyükbabasına hayranlıkla bakmıştır.Büyükbabası Dino, İtalyan makarna üreticisinin oğluydu ve İtalyan yemeklerini herzaman sevmiştir.Büyük ekranda yer alan hikaye anlatıcısıydı, torunu ise yemeği anlatma paleti haline getirmiştir.Giada için hikayeleri basitleştirmek ailesinin DNA’sında vardı.Giada, İtalyan mutfağınının hikayesi üzerindeki gizemi kaldırmak üzere yola koyulmuştur ve bugün Food Network’te beş sovu var, yedi kitabı yayımlanmış ve neredeyse tüm kitapları New York Times’ın en çok satanlar listesinde zirveye çıkmıştır.Giada hiçbir zaman karmaşık yemekler yapmak istememiş ve şef ceketini dolaba kaldırıp basit tarifler yaratmıştır.Alçakgönüllülük birçok başarılı hikaye anlatıcısının ortak özelliği olmuştur.

Hikaye Anlatan Astronot TED İzleyicilerini Şaşırtıyor

Chris Hadfield uzaya çıkma düşleri kurmuştur.Yeni kurulan Kanada Uzay Ajansı 1992’de aday alımı yapmaya başlamış ve Hadfield diğer adaylar gibi adını yazdırmıştır.Geçtiği bir çok değerlendirmelerden ve görüşmelerden sonra 1992 yılında bir cumartesi günü, küçüklüğünden beri hayalini kurduğu haberi almıştır ve astronot olmak üzere seçilmiştir.Hadfield, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun kumandanı olarak görev yapmıştır ve Kanada’nın en çok madalya alan astronotu ve uzayda yürüyen ilk Kanadalı olmuştur.2014 yılının Mart ayında gerçekleştirdiği sürükleyici TED konuşmasıyla nadir görülen bir alkışla ayakta alkışlanmıştır.Hadfield’in PowerPoint sunumunda tamamı fotoğraftan oluşmaktaydı ve metin içermeyen 35 slaytı vardı.Her zaman etkili bir görselin gücüne inanmıştır.Kanada uzay programının büyük elçisi olarak Hadfield TED sahnesine varmadan önce 25 yıl boyunca haftalık sunumlar yapmıştır.

Hadfield dinleyisini uzay gemisinde kendi yanındaki koltuğa taşımak için iki güçlü hikaye anlatma tekniğinden yararlanmıştır: resim kullanımı ve analoji.Hadfield, hikayeyi fotoğraflarını göstermeden de anlatabilirdi fakat fotoğrafların aslında Hadfield’ın bilginin ve hazırlığın korkuları yenmekte bize yardımcı olabileceği temasını güçlendirdiğini düşünmektedir.Başarılı eğitimciler yalnızca kelimelerin kullanımına kıyasla resim ve kelimelerin bir karışımını kullanmanın, öğrenim sürecini çok daha kolaylaştırdığının farkında olmuştur.

 ‘’Adam Batarya Satıyor’’ ve Yine de Esinlendiriyor

Chris Hadfield gibi hikaye anlatıcıları uzaya çıkmayı hayal ederken, Elon onları uzaya götürecek uzay gemisini inşa etmek istiyordu.Elon’un Güney Afrika’daki çocukluğunda hikaye önemli bir rol oynamıştır. Bugün Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk, büyükbabasının macera hikayelerinin, kendindeki dizginlenemez heyecan ve macera tutkusunu açıklamaya yardımcı olduğuna inanılmıştır.30 Nisan 2015’te Musk, güneş panellerinden gelen ışığı yakalayarak depolayan ve bunu enerjiye dönüştüren Tesla Powerwall adındaki bir ev bataryasını tanıtmıştır.Elon Musk gezegendeki en zeki mucitlerden birisi olmuştur fakat tüketicilere teknolojiyi açıklarken bir altıncı sınıf öğrencisinin bile anlayabileceği bir dil kullanmıştır.

Peter Kincaid ABD Deniz Kuvvetleri için 1975’te dizayn edilen Flesh-Kincaid okunabilirlik testinin geliştiricilerinden biri olmuştur. ABD Savunma Bakanlığı bu testi eğitim el kitablarının okunma zorluğunu değerlendirmek için kullanmaya başlamıştır.Flesh-Kincaid sınıf seviyesi testi kelime uzunluğu, cümle uzunluğu ve diğer faktörleri kullanarak bir sınıf seviyesi -bir kişinin belli bir metni anlayabilmesi için gerek eğitim süresinin uzunluğu- saptıyordu.Elon Musk’un Powerwall sunumundaki bir paragraf Flesh-Kincaid sınıf seviyesinde 6,3’e denk gelmekteydi.

Bir Girişimci Shark Tank’te Tarih Yazıyor

Yim, Breathometer hikayesini binlerce sunum ve sohbet aracılığıyla sürekli işlemiştir.O da etkili hikaye anlatmak içib basitliğin anahtar olduğunu öğrenmiştir.Gemi sizin hikayeniz.Hikayenin çok sayıda parçası var.Şişenin girişi dinleyicinizin ‘’çalışan bellek’’ veya kısa süreli beyib kapasitesi.Geminin tamamı tek seferde içeri sığmaz, bu nedenle hikayeyi parça parça anlatmanız gerek.Bu sayede dinleyici hikayeye yelken açarak, yeni dünyalarla tanışabilir.

Yazar: Kutay Özgün

Kaynak: Hikaye Anlatıcısının Sırrı