Bütün yeni gelişmeler ve teknolojiler tek bir ortak özelliğe sahip olmuştur, hepsi de dijitalleşmenin ve enformasyon teknolojisinin her yere nüfuz eden gücünü kaldıraç olarak kullanmıştır. Tasvir edilen bütün inovasyonlar dijital güç sayesinde gerçekleşmiş ve ilerlemeye devam etmiştir. Megatrendleri belirlemek ve dördüncü sanayi devriminin teknolojik itici kuvvetlerinin geniş yelpazesini ele alabilmek için Klaus Schwab, listeyi fiziksel, dijital ve biyolojik olarak üç küme halinde düzenlemiştir.

  1. Fiziksel

  Teknolojik megatrendlerin başlıca dört fiziksel ifadesi vardır; elle tutulabilir oldukları için kolayca görülebilmeleridir: özerk taşıtlar, 3D yazıcılar, ileri robotik, yeni malzemeler.

Özerk Taşıtlar

  Günümüzde gündemde daha çok sürücüsüz arabalar yer alsa da şu anda kamyonlar, dronlar, uçaklar ve tekneler gibi çok çeşitli özel taşıtlar vardır.Yazara göre, sensörler ve yapay zeka gibi teknolojiler gelişmeye devam ettikçe bütün özerk makinelerin yetenekleri de doğru orantıda hızla iyileşecektir.Örneğin dronlar, çevrelerini duyumsama ve tepki verme yeteneklere kavuştukça enerji nakil hatlarını kontrol etme ya da savaş bölgelerine tıbbı malzeme ulaştırma gibi görevleri yerine getirebilir hala geleceklerdir.

3D Baskı

  Eklemeli imalat diye de adlandırılan 3D baskı, üç boyutlu dijital bir çizim ya da modelden tabaka basarak fiziksel bir nesne oluşturmak anlamına gelmektedir.Bu teknoloji büyük şeylerden küçük şeylere kadar çok geniş bir uygulama yelpazesine sahip olmaklar birlikte, şu an öncelikle otomotiv, havacılık ve medikal endüstrilerdeki uygulamalarla sınırlı kalmıştır.3D baskı devre panelleri gibi entegre elektronik parçaları, hatta insan hücre ve organlarını içerecek kadar geniş alanlara nüfuz etmeye başlıcaktır.Hatta araştırmacılar, kendi kendini değiştiren ürünlerin çevredeki ısı ve nem gibi değişikliklere tepki verebilen yeni tür bir kuşağını yaratma süreci olarak 4D üzerinde çalışmaktadır.

İleri Robotik

  Yakın zamana kadar robotların kullanımı otomotiv gibi belli endüstrilerdeki sıkı sıkıya kontol edilen görevlerle sınırlı kalmıştır fakat günümüzde robotlar giderek bütün sektörlerde ve hassas tarımdan hasta bakıcılığa kadar çok çeşitli görevlerde kullanılmaya başlanmıştır.Robotlar daha uygulanabilir ve esnek hale geliyor, robotların yapısal ve işlemsel tasarımı (doğanın kalıp ve stratejilerinin taklit edildiği biomimicry olarak adlandırılan bir sürecin uzantısı olarak) karmaşık biyolojik yapılardan esinlenmiştir.Robotlar bir sonraki kuşakta insan-makine işbirliğini muhtemelen daha büyük bir vurguyla yansıtmaya başlayacaklardır.

Yeni Malzemeler

  Daha kısa bir zaman önce hayal bile edemeyeceğimiz özelliklere sahip yeni malzemeler piyasaya çıkmaya başlamıştır ve hepsi de daha hafif, güçlü, geri dönüştürebilir ve uyarlanabilir malzemeler olmuşlardır.Dördüncü sanayi devriminin birçok başka inovasyonunda olduğu gibi yeni malzemelerdeki gelişmelerin de bizi nereye götüreceğini bilmek zor olmuştur.Bir sürü yeni malzemeler karşı karşıya bulunduğumuz küreseş riskleri azaltmada önemli rol oynayabilir.Örneğin, termoset plastiklerdeki yeni inovasyonlar mobil telefonlardan devre panellerine ve havacılık sektöründeki çeşitli parçalara kadar hemen her şeyde kullanılan ve geri dönüşümü olanaksız olarak kabul edilen bazı malzemeleri yeniden kullanılabilir hale getirebilir.

2. Dijital

  Dördüncü sanayi devriminin fiziksel ve dijital uygulamalar arasında mümkün kıldığı başlıca köprü kimi zaman ‘’her şeyin interneti’’ olarak da adlandırılan nesnelerin internetidir (Nİ).Nesnelerin interneti en basit biçimde nesneler ile insanlar arasında bağlantılı teknolojilerin ve çeşitli platformların mümkün kıldığı bir ilişki olarak tarif edilebilir.Günümüzde tüm dünyada akıllı telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar gibi internete bağlı olan milyonlarca cihaz var ve bunların sayısının gelecek birkaç yıl içinde muazzam ölçüde artması bekleniyor, tahminler birkaç milyardan bir trilyonun üzerine kadar değişmektedir.Süreç içinde imalattan altyapıya ve sağlığa kadar bütün sektörlerde dönüştürücü bir etki yaratması beklenmektedir.’’Dağıtık kasa defteri’’ olarak tarif edilen blockchain, birbirlerini tanımayan, tarafsız bir otorite, örneğin bir nezaretçi ya da merkezi kasa defteri olmaksızın, kendi aralarında işlem yapmasına imkan tanımaktadır.Bitcoin şu anda blockchain teknolojisinin en bilinen uygulamasıdır ve bu teknoloji çok kısa sürede birçok başka uygulamayı ortaya çıkaracaktır.Blockchain teknolojisi daha çok bitcoin gibi dijital para birimleriyle yapılan finansal işlemleri kaydetmekte kullanılıyor olsa da gelecekte doğum ve ölüm belgeleri, evlilik ve nüfus kayıtları vb. şeyleri özünde kod olarak ifade edilebilecek her türlü işlem ve kayıt altına almaya hizmet edecektir.Akıllı telefonların kullanımının artmasıyla, kullanımın kolaylaştığı platformlar insanları, varlıkları ve verileri bir araya getirerek ürün ve servisleri tüketmenin bütünüyle yeni yollarını yaratmaktadır.Dijital platformlar birey ya da kuruluşların bir varlığın ortak kullanımı ya da bir hizmetin sunumu sırasında ortaya çıkan işlem ve ihtilaf maliyetlerini büyük ölçüde azaltmışlardır.

3. Biyolojik

  Biyolojik alanındaki, özellikle genetik alanında birçok yeni gelişme olmuştur.Son yıllarda gen dizileme, son olarak da genleri aktive etme ya da düzenlemenin maliyetinin azaltılması ve kolaylığının arttırılmasında kayda değer ilerlemeler kaydedilmiştir.Bilgiişlem gücündeki ilerlemelerle bilimciler artık deneme ve yanılma yöntemiyle ilerlemek zorunda değiller, bunun yerine hangi özgül genetik varyasyonların belli özellikleri ve hastalıkları oluşturduğunu test edebilmektedirler.Genetik markerler ile hastalık arasındaki bağlantılarlara ilişkin anlayışımız henüz geri olmaklar birlikte, veri miktarlarının artması hassas tıbbı, tedavi sonuçlarını iyileştirecek son derece hedeflenmiş tedavilerin gelişmesini mümkün kılacaktır.Genetik mühendislik araştırmarlı ilerledikçe etkin sunum ve özgünlüklerin getirdiği sınırlamalar aşılacaktır.Değişik teknolojilerin içi içe geçmesiyle ve birbirini zenginleştirmesiyle, 3D imalat ile gen gen düzenlemesi birleştirelerek doku onarımı ve rejenerasyonu amacıyla canlı doku üretiminde kullanılmaya başlanacaktır.Hızla gelmelerine rağmen, en son genetik tekniklerin gerçeklik ve sonuçlarıyla yüz yüze gelmeye henüz hazır değiliz.

Dönüm Noktaları Neler?

  Mega trendler genel terimlerle tartışıldığında oldukça soyut görünür ancak bunlar son derece pratik uygulama ve gelişmelere yol açmaktadır.Dünya Ekonomik Formunun Eylül 2015’te yayınlanan bir raporu, özgül teknolojik değişimlerin toplumdaki ana akım gelişmelerle buluşma noktaları olarak 21 dönüm noktası belirlemiştir ve bu dönüm noktalarının önümüzdeki 10 yıl içinde gerçekleşmesi beklenmektedir.Dünya Ekonomik Forumuna bağlı Yazılımın ve Toplumun Geleceği üzerine Küresel Gündem Konseyi, bu dönüm noktaları önümüzde duran ve sistematik doğaları gereği etkileri büyüyen esaslı değişimlere ve bunlara en iyi nasıl hazırlanmak ve yanıt vermek gerektiğine işaret etmektedirler.

Yazar: Elif Erdemir

Kaynak: Dördüncü Sanayi Devrimi