Marc Andreessen’in meşhur “software eats the world” makalesinde de yazdığı gibi yazılım dünyayı yiyor.

Sanayi devrimleri sanayide yaşanan bir olayın birçok farklı sektörü derinden etkilemesiyle domino etkisi yaratarak ortaya çıkan dönemsel zaman kavramlarıdır. Şu an hali hazırda bu devrimlerden 4.’sünün içerisinde bizzat yaşamaktayız. Peki bu devrimler içlerinde neyi barındırıyorlar?

1. sanayi devrimi 1700’lü yılların sonlarına doğru buhar enerjili makinelerle başlayan, 1840’lı yıllarda yerini elektriğe devrederek son bulan devrimdir. 2. sanayi devrimi 1870’li yıllarda elektrik ve elektrikle gelen ilk montaj hatlı fabrikalarla başlamış, 1950’lerde ilk bilgisayarla yerini 3. devrime bırakmıştır. 1960’larda başlayan 3. devrim dijital devrimdir. Bilgisayarların, yarı iletkenlerin yaygınlaşması ve daha önemlisi internetin gelişmesi ile birlikte diğerlerinden hızlı bir devrim olarak 1990’lı yılların sonunda yerini 4. devrime bırakmıştır. 4. devrim gelişmiş yazılımlar ve otomasyon ile hızlı bir giriş yaptıktan sonra, dijital dünya ile birlikte oluşan devasa verinin (big data) yönetilmesi, işlenmesi gerektiği yavaş yavaş anlaşıldı. 4. devrim diğerlerinden farklı olarak tek bir sektörü derinlemesine etkilemekle kalmadı, daha kapsamlı bir etki yarattı. Sektörler arası birleşmenin gerekliliği ortaya çıktı.

Devrimlerin gitgide kısaldığını fark ediyoruz. Bu gelişme hızının artmasının her zaman iyi etkileri olmuyor. Bunlara birkaç somut örnek vermek gerekirse; dünya üzerinde hâlâ yaklaşık 1.3 Milyar insanın elektriğe ve 4 Milyar insanın internete erişimi yok. Tabi bu fark da zamanla azalıyor, şöyle ki, 1. devrimin simgesi olan iplik makinesinin Avrupa’dan dünya geneline yayılması 120 yıl sürmüştü. Her ne kadar tüm dünyanın internete erişimi olmasa da internetin genele yayılması 10 yıl sürmüştü. Bu devrimler yaşanırken sadece gelişen teknolojilere odaklanmak yanlış olacaktır. Bu noktada Japonya Başbakanı Şinzō Abe’nin CeeBIT 2017 Bilişim Fuarında söylediği “Teknoloji toplumlar tarafından bir tehdit olarak değil, bir yardımcı olarak algılanmalı.” sözüyle ortaya attığı “Toplum 5.0” terimini ayrıca düşünmemiz gerekiyor. Çünkü her ne kadar teknolojilerimizi geliştirsek de bu teknolojileri doğru anlayacak ve geliştirecek insanların varlığı önemlidir. İçinde bulunduğumuz 4. sanayi devrimini düşündüğümüzde şu an kullandığımız birçok teknolojinin, sektörün (Apple, Google, Uber, Alibaba, Airbnb, …) bundan 10 yıl önce var olmadığını görüyoruz. Bunlara her ne kadar hızla adapte olmuşuz gibi görünsek de bunların gerçekte nasıl çalıştığını ve tehditlerinin neler olduğunu tam olarak bilemiyoruz. Toplum 5.0 iki önceki yazımda bahsettiğim “Dijital Göçmen” kavramına tam olarak karşı geliyor. Toplumun hazırlanması konusuna geldiğimizde karşımıza “Teknoloji İletişimi” kavramı çıkıyor. Bu kavramı bir başka yazımda detaylı olarak anlatmaya çalışacağım.

Teknolojilerin sağladığı yararlar olsa da çözmemiz gereken yeni problemler yarattığını da göz ardı edemeyiz. İki kişi tarafından kurulan Whatsapp uzun bir süre boyunca sadece yaklaşık 20 kişilik bir mühendislik ekibiyle çalışmaya devam ediyordu. Burada problemi açık bir şekilde görüyoruz. Her yıl yüz binlerce mühendis mezun olurken onların çalışabilecekleri alan sayısı azalıyor. Bu örnekle eğitim sistemimizin de 4. sanayi devrimine ayak uydurması gerektiğini anlayabiliriz. Yazılım alanında artık eğitim verilmemesi gerektiği düşünen insanları çok da mantıksız düşünüyorlarmış gibi görmemeliyiz. Çünkü gelişen makine öğrenmesi ve genel yapay zekâ ile birlikte teknik anlamda kod yazmanın değerinin azalacağı ortada fakat bu eğitimi tamamen kaldırmak yerine farklı taraflara yöneltmemiz gerekiyor. Teknik anlamda kodlama yerine algoritmaların ve kodlamanın mantığını, çalışma yapısını öğrenip, gerektiğinde onu özelleştirebilmeyi öğretmeliyiz.

Bu konuda dijital dünyaya hâlâ ayak uyduramayan şirketlerin kendilerine sormaları gereken soru “ben de hedef olacak mıyım?” değil, “ne zaman, nasıl hedef olacağım ve bu beni nasıl etkileyecek?” gibi daha kapsamlı cevaplar içeren sorular olmalıdır.


https://www.wsj.com/articles/SB10001424053111903480904576512250915629460

Yazar: Ari Mığdıs

Kaynak: Dördüncü Sanayi Devrimi